MENU
 
Wszystkie kategorie IO Tarczyca PCOS Poporodowe Zapalenie Tarczycy Lifestyle

Słynne zastrzyki na cukrzycę - kto może je stosować?

Założę się że bardzo dużo w ostatnim czasie słyszałaś/słyszałeś o analogach glukagonopodobnego peptydu typu 1. Nie? A słyszałaś/słyszałeś może ostatnio o lekach na cukrzycę w formie zastrzyków, których na ogromną skalę brakuje w polskich aptekach? A wyświetliła Ci się może rozmowa w grupie na Facebooku o zastrzykach, po których się chudnie? Zastrzykach na odchudzanie? No widzisz, może nieświadomie, ale temat w takim razie jest Ci znany. Te „zastrzyki”, czyli analogi GLP-1 cieszą się ostatnio ogromny zainteresowaniem, mówi się o nich bardzo dużo w kontekście cukrzycy typu 2, efektywnej redukcji masy ciała, ale również ogromnych problemów z dostępnością. Wszystkie te informacje zweryfikujemy – przeczytaj!

Co to jest GLP-1?
Żeby dobrze ruszyć z tematem, trzeba powiedzieć, czym są hormony inkretynowe i jaka jest ich rola w naszym organizmie. Przytoczone wyżej leki należą właśnie do tej grupy.  Hormony inkretynowe wchodzą w skład tzw. osi jelitowo-trzustkowej i pełnią istotną rolę w zwiększaniu wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki po spożyciu posiłku. Jednym z przedstawicieli hormonów inkretynowych jest glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1). GLP-1 jest wysyłany w odpowiedzi na zjedzony posiłek i reguluje metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów. 

Jak i gdzie działa GLP-1?
Glukagonopodobny peptyd-1 jest wydzielany przez komórki dalszego odcinka jelita cienkiego i okrężnicy. Jego stężenie wzrasta 15 minut po spożyciu posiłku i maksymalną wartość osiąga w ciągu 30-45 minut. GLP-1 działa przez oddziaływanie na swoiste receptory GLP-1R zlokalizowane na komórkach wysp trzustkowych, w przewodzie pokarmowym, nerkach, płucach, sercu i mózgu. A w trzustce GLP-1 stymuluje syntezę insuliny.

Ilość wydzielonej insuliny zależy od stężenia glukozy we krwi. Im większe stężenie glukozy, tym wyższa ilość wydzielonej insuliny. GLP-1 powoduje zwiększone uwalnianie insuliny wtedy, gdy stężenie glukozy wzrasta powyżej normy i efekt jego działania zanika, gdy stężenie glukozy ulega normalizacji. 

Ponadto glukagonopodobny peptyd-1 opóźnia opróżnianie żołądka, w wyniku czego proces trawienia i wchłanianie glukozy ulega zwolnieniu, a tym samym wzrost poposiłkowego stężenia glukozy we krwi ulega złagodzeniu. To również temu mechanizmowi zawdzięcza się pojawienie szybszego uczucia sytości w trakcie stosowania leku. 

Jaki jest w takim razie efekt działania GLP-1?

Jakie są wskazania, czyli stany, w których stosowane są GLP-1?
Według Charakterystyki Produktu leczniczego czyli najbardziej wiarygodnej, dokładnej i kompleksowej informacji o leku, analogi GLP-1 stosowane powinny być u:
• dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2, łącznie z odpowiednią dietą i wysiłkiem fizycznym: 
• w monoterapii, u pacjentów, u których stosowanie metforminy jest niewskazane ze względu na nietolerancję lub istniejące przeciwwskazania, 
• w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi stosowanymi w leczeniu cukrzycy

Analogi inkretyn są stosowane szczególnie u pacjentów chorujących na cukrzycę typu 2, u których poposiłkowe wydzielanie tych hormonów jest zaburzone, co wiąże się z upośledzonym wydzielaniem insuliny po posiłku. 

Podsumowując – leki te naśladują funkcję naturalnego hormonu GLP-1, ale –  co ważne – nie wywierają one wpływu na organizm w sytuacji zbyt niskiego stężenia glukozy, więc ich stosowanie nie wiąże się z ryzykiem wystąpienia hipoglikemii. 

Oprócz tego, że wiemy już, kiedy przede wszystkim powinny być stosowane ww leki, wiemy również, że są to leki wyłącznie dla osób dorosłych.

W jakiej postaci dostępne są analogi GLP-1?
Aktualnie analogi GLP-1 są dostępne w formie iniekcji podskórnych. Liraglutyd, eksenatyd i liksisenatyd stosuje się raz dziennie, a dulaglutyd i semaglutyd raz w tygodniu. Dostępna jest również forma do stosowania doustnego, zawierająca semaglutyd.

W części przypadków leki zawierające analogi GLP-1 są lekami o cenach urzędowych, czyli w każdej aptece występują w tej samej cenie i, jeśli pacjent spełnia odpowiednie wymogi, mogą być refundowane. Co to znaczy? Jeśli pacjent spełnia określone wskazania, lekarz przepisuje lek na tzw. zniżkę. I tak np. w przypadku leku zawierającego w składzie semaglutyd, wskazaniem do refundacji leku są: 
Jak przechowywać takie leki?
Jak przechowywać swój lek możesz sprawdzić w karcie  Charakterystyki Produktu Leczniczego lub ulotce dołączonej do leku. Ciekawe jest to że w przypadku wybranych leków z grupy GLP-1 producent dopuszcza 14 dniowe przechowywanie leku w temperaturze pokojowej nieprzekraczającej 30ºC. Upewnij się czy ta informacja dotyczy Twojego leku.
Ważną informacją jest również to, że z rozpoczętego wstrzykiwacza można korzystać przez miesiąc od otwarcia!

Jak wybrać miejsce do podania? 
Sposób podania leku to często największa zmora pacjentów! No wiadomo… zastrzyki – a zastrzyki kojarzą sie tylko źle. Dlatego w kilku zdaniach powiem Ci, jakie masz możliwości. 
W jakie miejsca można podawać leki zawierające semaglutyd, dulaglutyd i liraglutyd?


grafika 1.jpg


(źródło: charakterystyka produktu leczniczego Trulicty)


A co najważniejsze! Pamiętaj, że zawsze możesz zapytać o dokładną instrukcję lekarza lub farmaceutę!

Mam nadzieję że udało mi się trochę uporządkować ten nawał wiedzy z internetów ;) i przekazać Wam to co najważniejsze! Jeśli macie do mnie jakieś pytania, zapraszam do kontaktu przez moje social media – IG:IG: https://www.instagram.com/doktor_hashi/


Bibliografia:
[1] Płaczkowska S, Kokot I, Pawlik-Sobecka L, Piwowar A. Glucagon-like peptide-1 profile during oral glucose tolerance test in young people. Clin Diabetol 2017.
[2] D'Alessio, David. “Is GLP-1 a hormone: Whether and When?.” Journal of diabetes investigation vol. 7 Suppl 1,Suppl 1 (2016).
[3] Drucker, Daniel J. “GLP-1 physiology informs the pharmacotherapy of obesity.” Molecular metabolism vol. 57 (2022).
[4] Ratajczak Agnieszka, Szulińska Monika, Bogdański Paweł, „Agoniści GLP-1 dla lekarzy praktyków”, Wybrane problemy kliniczne, Via Media 2014.
[5] Janiec W. Kompendium Farmakologii, Wydanie 5 uaktualnione i rozszerzone; Wydawnictwo Lekarskie PZWL: Warszawa 2021.