MENU
 
Wszystkie kategorie E-Book Webinarium

Cynk a choroby tarczycy

Jednym z najważniejszych mikroelementów o których warto wiedzieć więcej jest cynk. Cieszy się on co raz większym zainteresowaniem wśród pacjentów z chorobami tarczycy, rośnie też wiedza na jego temat.

Czy rzeczywiście jest lekiem na całe zło? Mikroelementem suplementowanym często przez pacjentów zmagających się z chorobami tarczycy jest cynk.

Wart znać jego najlepsze źródła pokarmowe (suplementację zawsze warto rozpocząć od modyfikacji diety):

zarodki pszenne,
nasiona lnu,
pestki dyni
produkty zbożowe (pieczywo pełnoziarniste, kasza gryczana i jaglana) [1].

Cynk jest składnikiem ponad 2000 białek, w tym około 400 enzymów.

Jon Zn2+ jest składnikiem m.in anhydrazy węglanowej i odgrywa kluczową rolę dla jej aktywności, ponieważ ułatwia uwolnienie protonu z cząsteczki wody. Tym samym pośrednio wpływa na gospodarkę kwasowo-zasadową organizmu. Możemy uznać, że cynk bierze również udział w reakcjach powstawania energii, ponieważ jest składnikiem nie tylko anhydrazy, ale również dehydrogenazy. Uważa się, że zbyt mała ilość jonów cynku w organizmie sprzyja tworzeniu tkanki tłuszczowej oraz zaburzeniom profilu lipidowego. Cynk wchodzi również w skład polimeraz DNA i RNA, odpowiada za procesy replikacji i transkrypcji materiału genetycznego oraz bierze udział w ekspresji genów. Jego niedoboru poprzez spadek aktywności tych enzymów, prowadzi do zaburzeń biosyntezy białka i kwasów nukleinowych.

Skutki niedoboru cynku

U osób dorosłych niedobory cynku skutkują m.in.:
zaburzeniami smaku i węchu,
obniżeniem odporności,
upośledzeniem gojenia ran,
problemami dermatologicznymi,
atrofią grasicy i węzłów chłonnych,
kurzą ślepotą
oraz zaburzeniami psychicznymi [2].

Niektóre badania sugerują, że niedobór cynku może być również przyczyną subklinicznej niedoczynności tarczycy [3]. Z tego powodu wielu pacjentom z chorobami tarczycy zaleca się suplementację cynku.

Jak cynk może pomóc pacjentom z chorobami tarczycy?

Czynniki transkrypcyjne tarczycy niezbędne do modulowania ekspresji genów zawierają cynk w resztach cysteinowych [4]. Uczestniczy w procesie proliferacji komórek tarczycy oraz wpływa na metabolizm hormonów tarczycy [5]. Jest także niezbędny, aby receptor T3 mógł przyjąć swoją biologicznie aktywną postać. Stanowi składnik białek receptorowych trójjodotyroniny, a jego niedobór wpływa na upośledzenie wiązania tego hormonu, co prowadzi do zaburzeń poziomu T3 [5,6]. Skutkiem niedoboru cynku może być zatem upośledzenie działania T3, a w konsekwencji także i T4 [4].

Cynk odgrywa kluczową rolę w metabolizmie hormonów tarczycy, w szczególności poprzez regulację aktywności enzymów dejodynazy, hormonu uwalniającego tyreotropinę (TRH- thyrotropin-releasing hormone) i tyreotropoiny (TSH- thyroid-stimulating hormone), a także poprzez modulację struktur czynników transkrypcyjnych niezbędnych w syntezie hormonów tarczycy [7].

Badania poświęcone wpływowi cynku na choroby tarczycy nie są jednak jednoznaczne. Badania oceniające wpływ cynku na choroby tarczycy przeprowadzone przez Ertek i wsp. różniły się w zależności od badanej grupy. Poziom cynku był dodatnio skorelowany z poziomem T3 u pacjentów z prawidłowo funkcjonującą tarczycą. W grupie osób z wolem guzkowym objętość tarczycy była ujemnie skorelowana z TSH i poziomem cynku w surowicy. Z kolei, w grupie badanych z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy zaobserwowano dodatnią korelację pomiędzy poziomem cynku i przeciwciał przeciwtarczycowych [8].

Kandhro i wsp zauważyli natomiast, że poprawa stężenia hormonów tarczycy widoczna była jedynie w grupie osób z niedoborem cynku, natomiast w grupie kontrolnej poprawa stężeń hormonów była niezauważalna [9]. Analogicznie, Ganapathy i wsp. stwierdzili, iż suplementacja cynku ma istotny wpływ na wzrost stężenia T4 jedynie u mężczyzn z wcześniejszym niskim poziomem tego pierwiastka [10]. Z drugiej jednak strony Maxwell i wsp. dowiedli poprawy ogólnego profilu hormonów tarczycy po czterech miesiącach suplementacji 26,4 mg cynku na dobę [11].

Borawska i wsp. zaobserwowali natomiast, że miano przeciwciał aTPO (przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej) ulegało podwyższeniu wraz z obniżaniem się stężenia cynku w surowicy krwi. Dowodziło to jednocześnie reakcji układu odpornościowego na tkankę tarczycową. Jednocześnie, tylko 5% pacjentek z chorobą Hashimoto charakteryzowało się stężeniem cynku powyżej 1 mg/l. Mogło wiązać się to z rozwojem procesu zapalnego w tarczycy lub być następstwem niedostatecznego spożycia tego mikroelementu [12].

Cynk szansą dla pacjentów

Okazuje się, że w przyszłości cynk może mieć zastosowanie nie tylko jako suplement, ale również jako lek stosowany w terapii niedoczynności tarczycy. Skoordynowana z cynkiem liotyronina (poli-cynk-liotyronina -PZL) w postaci kapsułek żelatynowych pozwala na otrzymanie formuły leku o przedłużonym uwalnianiu. W badaniach dowiedziono, że kapsułki PZL podawane doustnie wykazują zmniejszony i opóźniony pik uwalniania T3 w surowicy po podaniu leku, zapewniając w ten sposób stabilny poziom T3 przez dłuższy czas [13]. Może być to szansą dla pacjentów, u których utrzymanie stabilnych poziomów hormonów tarczycy jest utrudnione lub dotychczas nie było możliwe – pomijając oczywiście wszelkie inne prozdrowotne właściwości cynku.

Doktor Hashi

Źródła:

Bądź na bieżąco! Zapisz się do newslettera!

Otrzymuj informację o nowych artykułach i ebookach. Dodatkowo dla każdego rabat -10% na zakupy w sklepie.

*Na podany adres email będziesz od nas otrzymywał informacje dotyczące nowości w ofercie oraz najnowszych promocji. Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez doktorhashi.pl