MENU
 
Wszystkie kategorie E-Book Webinarium

Co to jest adaptogen?

Termin adaptogen zastosowano po raz pierwszy w 1947 roku.

Określał on grupę związków aktywnych farmakologicznie poprawiających odporność organizmu, pomagających w przystosowaniu się do wysiłku fizycznego oraz przeciwdziałających stresowi [1]. Warto zwrócić uwagę, że określenie adaptogenu nie zostało całkowicie zaakceptowane przez środowiska medyczne ze względu na trudności w precyzyjnym ustaleniu różnić pomiędzy działającymi w wielu aspektach podobnie adaptogenami, immunostymulatorami, środkami anabolicznymi, nootropicznymi i tonizującymi. Obecnie uważa się, że lek należący do grupy adaptogenów powinien przyczyniać się do wzrostu odporności organizmu zarówno w odpowiedzi na czynniki fizyczne, chemiczne, jak i biologiczne, a także nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania organizmu i być dla niego toksyczny [2].

Jak działają adaptogeny?

Mechanizm działania substancji adaptogennych nie jest jeszcze całkowicie poznany, wiadomo jedynie, iż doprowadzają one do zmian morfologicznych, biochemicznychi fizjologicznych na dwóch poziomach – komórkowym (poprzez wpływ na układy enzymatyczne) oraz narządowym (poprzez regulacje gospodarki hormonalnej) [1,2,6].

Kiedy surowiec można uznać za adoptogen?

Powstały już szczegółowe wytyczne kiedy surowiec roślinny można uznać za adaptogen. Takie kryteria stworzyli Brekhman i Dardymov – dzięki nim – wiemy że surowiec adaptogenny powinien:
wspomagać wzrost odporności organizmu przeciwko szerokiemu spektrum czynników zarówno fizycznych, chemicznych i biol
ogicznych;
powinien normalizowaćpracę organów i układów w organizmie, niezależnie od kierunku zmian;nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania organizmu ani być dla niego toksyczny [1,2,6]

Jakie efekty może wywołać adaptogen?

W dostępnej literaturze najczęściej opisuje się takie efekty jak:
działanie antyoksydacyjne,
zwiększenie wytrzymałości na stres ( działanie adaptacyjne),
wspomaganiehomeostazy (równowagi) organizmu,
wzrostu odporności,
poprawy napięcia mięśniowego,
zwiększenie wydajności organizmu (m.in. podczas wysiłku fizycznego),
poprawa sprawności seksualnej;
poprawę jakości snu,
zwiększenie efektywności procesu rekonwalescencje po przebytych chorobach;
poprawienia ogólnego samopoczucia,
poprawę koncentracji
spowolnienie procesu starzenia
działanie anaboliczne [2,6]

Testy na adaptogenność

W warunkach laboratoryjnych sprawdza się czy rzeczywiście surowiec będzie działał jako adaptogen. Wykorzystuje się do tego m.in. testy:
Rota-rod, w którym określa się czas utrzymania się zwierzęcia na obracającym się walcu przed i 30 minut po podaniu wyciągu
Test labiryntu – gdzie mierzy się czas przejścia przez labirynt zwierząt do pożywienia po 24-godzinnej głodówce, przed podaniem i 30 minut po podaniu badanego wyciągu [2].

Przykłady adaptogenów:

żeń-szeń syberyjski (Eleutherococcos senticosus),
aralię mandżurską (Aralia mandshurica),
różeńca górskiego (Rhodiola rosea),
cytryńca chińskiego (Schisandra chinensis)
Witania ospała (Withania somnifera) – inaczej Ashwagandha [3].

Czy adaptogeny są dla wszystkich?

Jak wszystkie surowce roślinne również adaptogeny mogą wchodzić w interakcje z lekami lub wywoływać działania niepożądane. Nie są także zalecane wszystkim (choćby ze względu na pobudzenie układu odpornościowego ich stosowanie w chorobie Hashimoto jest tematem wielu dyskusji i sprzecznych argumentów). Nie da się jednak powiedzieć ogólnie i należy rozważyć każdy z tych surowców osobno – co też mam zamiar zrobić w najbliższych wpisach.

A na razie – piąteczka!, Doktor Hashi

Źródła:

Bądź na bieżąco! Zapisz się do newslettera!

Otrzymuj informację o nowych artykułach i ebookach. Dodatkowo dla każdego rabat -10% na zakupy w sklepie.

*Na podany adres email będziesz od nas otrzymywał informacje dotyczące nowości w ofercie oraz najnowszych promocji. Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez doktorhashi.pl